آنها است ، خدا را عبادت كنيد و چيزى را انبازش مگيريد ، حج و عمره و نماز بجاى آريد ، زكات بپردازيد ، روزه رمضان را بر پا داريد ، در دين استقامت بورزيد ، تا آنكه خدا هم براى شما استقامت را بخواهد ، چه مللى كه قبل از شما بودند و هلاك شدند هلاكتشان از اين جهت بود كه بر خود دشوار گرفتند ، خدا هم بر آنان سخت گرفت ، و اين رهبانانى كه در گوشه و كنار بيابانها مىبينيد از بقاياى آنانند ، بعد از اين جريان اين آيه نازل شد : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا . . . » ) * اين بود گفتار مفسرين در باره شان نزول آيه . « 1 » مؤلف : از مراجعه به روايات عامه بر مىآيد كه اين تفصيل خلاصه ايست از روايات بسيار زيادى كه در اين باب نقل شده ، و گلچينى است كه از تلفيق مضامين روايات درست شده ، و به صورت روايتى در آمده است . و اما خود آن روايات با همه كثرتى كه دارند مع ذلك در هيچ كدامش اين ده نفر اسم برده نشده است ، بلكه صحابه در هر كدام به لفظى تعبير شده است ، مثلا در بعضى از آنها دارد : عثمان بن مظعون و اصحابش ، و در بعضى ديگر ، اناس از اصحاب نبى ( ص ) ، و در بعضى رجالى از اصحاب نبى ( ص ) ، و همچنين كلماتى كه در اين روايت از خطبه رسول اللَّه ( ص ) نقل شده به اين تفصيل در هيچ روايتى نيست ، بلكه هر فقره از آن از روايتى گرفته شده است . و همچنين تصميمى كه عثمان بن مظعون و اصحابش در اين روايت گرفته‌اند آن تصميم هم در ساير روايات مختلف است ، و هيچ روايتى با همه آنها مطابقت ندارد ، بلكه بعضى از آنها تصريح دارد كه اين چند نفر تصميمهايشان يكى نبوده ، و هر كدام تصميم بر ترك چيزى گرفته‌اند ، غير از آنچه ديگرى گرفت . چنان كه در صحيح بخارى و مسلم از عايشه روايت شده كه گفت جمعى از اصحاب رسول اللَّه ( ص ) از زنان آن حضرت پرسيدند از رفتار آن جناب كه در خلوت چگونه است ؟ آن گاه بعضى گفتند ما بنا گذاشته‌ايم كه گوشت نخوريم ، و بعضى گفتند ما بنا داريم با زنان نزديكى نكنيم ، و بعضى گفتند ما تصميم داريم در بستر نيارميم ، اين مطلب از ناحيه زنان به گوش آن جناب رسيد ، فرمود اين چه حرفهايى است كه اين مردم مىزنند ؟ يكى مىگويد : من چنين مىكنم ديگر مىگويد : من چنان مىكنم ، و ليكن من كه پيغمبر خدايم هم روزه مىگيرم ، و هم افطار مىكنم ، هم پاسى از شب را مىخوابم ، و هم در ساعتى از آن ، شب

--> ( 1 ) مجمع البيان ج 3 ص 235 .